НАН Беларуси в СМИ

Інстытут мовазнаўства АН БССР у 1950-я гады падрыхтаваў да перавыдання том Карскага "Беларусы".

Озеленители объяснили, почему площадь борщевика в Минске сокращается не так быстро, как хотелось бы. В своей работе специалисты следуют рекомендациям ученых из НАН Беларуси.

Дырэктар ДНУ «Інстытут прыродакарыстання НАН Беларусі», доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар Сяргей Лысенка адзначыў, што змяненне клімату — устойлівая тэндэнцыя, якая будзе працягвацца ў наступныя гады і, магчыма, дзесяцігоддзі. Але на фоне гэтага ўстойлівага пацяплення ёсць яшчэ і натуральныя кліматычныя цыклы рознай перыядычнасці.

В Беларуси уже действуют 2500 фермеров. Люди поняли: на земле можно работать и зарабатывать. А еще — получать биологически чистые продукты, спрос на которые повышается во всем мире. Хозяин «Хутора Ёдишки» получил благодарность Научно-практического центра НАН Беларуси по животноводству.

Змена клiмату — гэта наша рэальнасць i сусветная праблема, прычым не толькi экалагiчная, але i эканамiчная. Зрэшты, у Беларусi ёсць i свае клiматычныя асаблiвасцi, пра якiя расказаў Сяргей Лысенка, дырэктар iнстытута прыродакарыстання НАН Беларусi.

Может ли школьник быть автором успешных стартапов и занимать должность, например, технического директора? Может! Компания ООО «МагСоюз» реализует совместный проект с Лицеем №1 Гродно. «Молодежная инженерная академия» – это большой ресурс, который включает в себя библиотеку тематических курсов, теоретическое обучение, практические занятия на базе технопарка. Сотрудничают они и с предприятиями города и НАН Беларуси.

Успех коллективу обеспечили высокая результативность в научной, научно-технической и инновационной деятельности. Выполняя госпрограммы и хозяйственные договоры, институт внес вклад в развитие машиностроения, нефтедобывающей промышленности, строительства, приборостроения, коммунального хозяйства. Помогал предприятиям реализовывать инновационные проекты, внедрять импортозамещающие материалы, создавать новую продукцию. Исследования ученых института по разработке цифровых двойников механических систем вошли в десятку наиболее значимых результатов Академии наук в области фундаментальных и прикладных исследований за 2020 год.

В Минске множество парков и скверов, уникальных экотроп. А специалисты делают все, чтобы наша столица была экологически благополучной. В Центральном ботаническом саду НАН Беларуси и Институте экспериментальной ботаники НАН Беларуси разработали методические рекомендации для озеленения улиц.

Ідэя беражлівых адносінаў да прыроды прысутнічала на ўсіх гістарычных этапах развіцця беларускага народа. Але на працягу XX стагоддзя пад уплывам урбанізацыі і індустрыялізацыі экалагічная свядомасць змянілася. Штуршок першым грамадскім прыродаахоўным ініцыятывам дало рашэнне прэзідыума Акадэміі навук БССР аб стварэнні Камісіі па ахове прыроды.

Среди ученых нет единого мнения, как относиться к экспансии омелы, но откладывать решение проблемы инвазивного вида чрезвычайно опасно. Сдержать их непросто, с другими инвазивными видами можно, взяв в руки "Черную книгу Беларуси", подготовленную сотрудниками Института экспериментальной ботаники НАН Беларуси.

Заседание комитета по подготовке и проведению "Белагро-2021" состоялось при участии НАН Беларуси.

Малыя касмічныя спадарожнікі набіраюць усё большую папулярнасць у свеце. Па магчымасцях яны набліжаюцца да вялікіх апаратаў, а па суадносінах магчымасці/кошт маюць істотныя перавагі — і гэта шанс для малых дзяржаў развівацца ў касмічнай сферы. У распрацоўцы новага спадарожніка БДУ ўдзельнічалі чатыры кафедры факультэта радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, дзве навуковыя лабараторыі, а таксама прыцягваліся спецыялісты з Нацыянальнай акадэміі навук і прадпрыемстваў краіны.

Неоднозначное мнение о пальмовом масле довело потребителей до того, что многие предпочитают вообще отказаться от продуктов, его содержащих. В корзину кладут только те, где его вовсе не бывает или на упаковке которых написано «без пальмового масла». Однако отечественные производители и ученые уверяют: продукт может его содержать и при этом остается качественным. Как правильно использовать, чтобы не превратить в непригодный для употребления, знают в концерне «Белгоспищепром» и НПЦ НАН Беларуси по продовольствию: на Минском маргариновом заводе они проводят уникальное исследование.

Толькі рукапісаў самога паэта ў калекцыі музея Янкі Купалы — 561 адзінка захоўвання. Прадметам № 1 стаў верш «Мая доля». Гэта першы напісаны па-беларуску верш паэта (у ліпені 1904 года, калі яшчэ не было ў песняра псеўданіма, твор падпісаны «І. Луцэвіч»). Нядаўна адкрыўся «сакрэт» гэтага музейнага прадмета. Супрацоўнікі Інстытута літаратуразнаўства НАН Беларусі рыхтавалі да выдання збор твораў Янкі Купалы. Іх зацікавіла, чаму верш размяшчаецца на заклееных лістках. Калі рэстаўратары знялі прыклееную паперу, убачылі яшчэ адзін верш — «Аб кабеце».

У нарадзе прынялі ўдзел прадстаўнікі міністэрстваў, аблвыканкамаў, ведамстваў, НАН Беларусі, кіраўнікі прадпрыемстваў. Былі разгледжаны пытанні размяшчэння экспанентаў на выстаўцы, аб’ектаў гандлю і грамадскага харчавання, забеспячэння проціпажарнай бяспекі, аховы правапарадку, арганізацыі дарожнага руху ў раёне правядзення мерапрыемства і шэраг іншых тэм.

Изменение климата — реальность и общемировая проблема. Актуальна она и для Беларуси. Такова квинтэссенция выступлений специалистов в ходе пресс-конференции, посвященной совершенствованию климатической политики, передает корреспондент агентства «Минск-Новости».

У Міністэрстве сельскай гаспадаркі і харчавання пад старшынствам намесніка прэм’ер-міністра Беларусі Аляксандра Субоціна адбылося пасяджэнне арганізацыйнага камітэта па падрыхтоўцы і правядзенні мерапрыемства.У нарадзе прынялі ўдзел прадстаўнікі міністэрстваў, аблвыканкамаў, ведамстваў, НАН Беларусі, кіраўнікі прадпрыемстваў. Былі разгледжаны пытанні размяшчэння экспанентаў на выстаўцы, аб’ектаў гандлю і грамадскага харчавання, забеспячэння проціпажарнай бяспекі, аховы правапарадку, арганізацыі дарожнага руху ў раёне правядзення мерапрыемства і шэраг іншых тэм.

Белорусские полярники вернулись на родину. Команда находится в добром здравии и привезла хорошие новости. Завершена первая очередь полярной станции. Она протестирована и полностью готова к проведению зимовки. Один из самых важных аспектов - введение в эксплуатацию современной системы спутниковой связи с безлимитным доступом к интернету. Кроме того, развернут стационарный блок, который позволяет оказывать полный спектр медобслуживания, в том числе и хирургического. В этом году в планирование и проведение экспедиции значительно вмешались антиковидные программы, поэтому 13-я Антарктическая экспедиция прошла с некоторыми нюансами.

Что такое побег-конкурент и надо ли его удалять? Какую обрезку считают слабой, средней и сильной, и когда их применять у молодых деревьев? Отвечают на эти вопросы специалисты Института плодоводства НАН Беларуси.

Что делать, если крыжовник неожиданно потерял листья, рассказывают специалисты Института плодоводства НАН Беларуси.

С 20 по 28 мая научные организации отделения биологических наук НАН Беларуси проведут Неделю родной природы. Мероприятие приурочено к празднованию Международного дня биологического разнообразия.

Неоднозначное мнение о пальмовом масле довело потребителей до того, что многие предпочитают вообще отказаться от продуктов, его содержащих. В корзину кладут только те, где его вовсе не бывает или на упаковке которых написано «без пальмового масла». Однако отечественные производители и ученые уверяют: продукт может его содержать и при этом остается качественным. Как правильно использовать, чтобы не превратить в непригодный для употребления, знают в концерне «Белгоспищепром» и НПЦ НАН Беларуси по продовольствию: на Минском маргариновом заводе они проводят уникальное исследование.

Впервые организованный Водно-болотным центром общественной организации «Ахова птушак Бацькаўшчыны» (АПБ) в середине весны образовательный курс «Школа деревьев» признан удачным – открыт новый набор слушателей.

Подготовку кадров для атомной энергетики обсудят участники молодежного форума ProAtom, который пройдет в Минске 20 мая, сообщили БЕЛТА в пресс-службе Министерства энергетики.

Вучоныя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі ўдастоены міждзяржаўнай прэміі «Зоркі Садружнасці» за вялікі ўклад у распрацоўку і паспяховую рэалізацыю беларуска-расійскіх праграм у касмічнай сферы, стварэнне навукова-тэхнічнага зачыну для развіцця касмічнай галіны Беларусі, пашырэнне і ўмацаванне супрацоўніцтва паміж дзяржавамі — ўдзельніцамі СНД у галіне даследавання і выкарыстання касмічнай прасторы ў мірных мэтах.

Беларускія і расійскія гісторыкі выдалі першы вучэбны дапаможнік «Расія і Беларусь: нарысы сумеснай гісторыі» ў рамках маштабнага цыкла сумесных работ «Расія і Беларусь: старонкі агульнай гісторыі». Кніга падрыхтавана пад рэдакцыяй доктара гістарычных навук, члена-карэспандэнта НАН Беларусі, акадэміка-сакратара Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі Аляксандра Кавалені і доктара гістарычных навук члена-карэспандэнта РАН Яфіма Півавара.

Всего на плантациях более 600 сортов зарубежной и отечественной селекции. Пурпурные и желтые, бордовые и оранжевые - все они отличаются окраской, формой лепестков, высотой.

Чтобы овощная фасоль как можно лучше прижилась в Беларуси, сразу три научных института — овощеводства, защиты растений, почвоведения и агрохимии — разрабатывали технологию ее выращивания, а НПЦ НАН Беларуси по продовольствию исследовал возможности и способы ее переработки.

Николай Морголь — один из первых пациентов, кому сделана в Беларуси пластика мочевого пузыря. Это произошло почти 20 лет назад. Тогда пациенту не исполнилось и сорока, подобные вмешательства только входили в практику. Это сейчас их более 2000 и проводилось по 100 в год, рассказывает замдиректора РНПЦ онкологии и медрадиологии имени Н. Н. Александрова, член-корреспондент НАН Беларуси Сергей Красный.

У сталічнай мастацкай галерэі "Вільнюс" праходзіць выстава жывапісу Валянціны Ранцэвіч "Скользящее мгновенье". Мастачка скончыла аспірантуру Інстытута матэматыкі АН БССР.

На пачатку 1921 года Народны камісарыят асветы Беларускай ССР накіраваў Наркаму асветы РСФСР А. В. Луначарскаму тэлеграму з просьбай вярнуць у Беларусь школьнага інструктара Канстанціна Міцкевіча (псеўданім — Якуб Колас), аднаго з лепшых беларускіх пісьменнікаў. На радзіме Колас займаўся і навуковай справай. У 1920-я гады ў Мінску на базе Навукова-тэрміналагічнай камісіі пачаў працу Інстытут беларускай культуры. У яго склад сапраўднымі членамі ўвайшлі І. Д. Луцэвіч (Я. Купала), К. М. Міцкевіч (Я.Колас), Я. Ф. Карскі і іншыя.

Нацыянальная акадэмія навук пачыналася фактычна з Інстытута мовазнаўства, у ранейшым — Інбелкульта, якому ў пачатку наступнага года спаўняецца век. За сваю гісторыю ўстанова зрабіла і робіць многа, гэта ключавы мовазнаўчы цэнтр. За плён свой і калег адказвае дырэктар інстытута Ігар Капылоў, аўтар шматлікіх дапаможнікаў, шасцітомнага тапанімічнага даведніка, пад яго рэдакцыяй рыхтуецца новы тлумачальны 15-томны слоўнік.

На калектыўнай экспазіцыі будуць прадэманстраваны дасягненні беларускай навукі ў галіне генетыкі і клетачнай імунатэрапіі, стварэнні лекавых субстанцый на аснове амінакіслот і іх вытворных. Вучоныя прадставяць тэхналогіі атрымання высокаэфектыўных антысептыкаў, імунаферментных набораў і экспрэс-тэстаў для дыягностыкі інфекцыйных захворванняў, у тым ліку для дыягностыкі каранавіруса, імплантацыі ствалавых клетак пры мадэляванні паталагічных працэсаў у арганізме, тэхналогіі іммуналагічнай дыягностыкі (у тым ліку ацэнка клеткавага імунітэту супраць COVID-19) і г. д.

Часовая экспазіцыя «Туды, на захад!» (Абаян — Мінск)» будзе разгорнута ў Дзяржаўным літаратурна-мемарыяльным музеі Якуба Коласа 15 мая 2021 года а 16-й гадзіне і прысвечана 100-годдзю вяртання Якуба Коласа ў Беларусь. У часовай экспазіцыі будуць прадстаўлены матэрыялы аб педагагічнай дзейнасці Якуба Коласа на Куршчыне, у Белпедтэхнікуме, Беларускім дзяржаўным універсітэце, настаўніцкіх курсах у Слуцку, навуковай дзейнасці ў Інбелкульце, Акадэміі навук, рукапісы і фотаздымкі пісьменніка, выданні твораў розных гадоў.

Больш як 200 маладых даследчыкаў узялі ўдзел у рэспубліканскім маладзёжным форуме «Беларусь інтэлектуальная», арганізаваным Саветам маладых навукоўцаў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.

У межах кампаніі «Захаваем Палессе» рыхтуецца намінацыйная заяўка на прыданне Прыпяцкаму Палессю статусу аб'екта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Намеснік дырэктара па навуковай рабоце Інстытута эксперыментальнай батанікі Дзмітрый Грумо развянчаў міф пра тое, што не створана інфраструктура для турызму ў лясной гаспадарцы.

14 мая 1926 года нарадзіўся Юрый іосіфавіч Драгун, беларускі гісторык. Працаваў у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі.

В Национальной академии наук прошел республиканский молодежный форум «Беларусь интеллектуальная». На диалоговой площадке мероприятия собралось более 200 молодых ученых, которые обсуждали, какой будет Беларусь будущего.

Фасоль — одна из древнейших культур. Ее родина — Мексика, Центральная и Южная Америка. Сегодня известно более 200 ее видов, среди них — спаржевая фасоль. Климатические изменения поспособствовали выращиванию этой культуры в наших краях. Чтобы овощная фасоль как можно лучше прижилась в Беларуси, сразу три научных института — овощеводства, защиты растений, почвоведения и агрохимии — разрабатывали технологию ее выращивания, а НПЦ НАН Беларуси по продовольствию исследовал возможности и способы ее переработки.

Дзіцячы конкурс выканаўцаў беларускай цацкі абвясцілі ў Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі.